23. februar 2010.
Izvor: Filmske radost | Danas

Monografija o Bošku Tokinu autora Marka Babca objavljena je u izdanju Matice srpske i predstavljena juče na konferenciji za novinare na 38. Festu. Boško Tokin prvi je srpski estetičar, publicista i kritičar filma.

Ova renesansna ličnost, novinar, urednik, prozni pisac, pesnik, prevodilac, književni, pozorišni i likovni kritičar, te sportski novinar - pokretač časopisa Sportisa, delovao je u srpskoj kulturi od 1919. do 1953. godine, a od 46. do 51. godine kao „narodni neprijatelj“ bio je na robiji.

Dok se prva filmska kritika u Americi potipsana imenom i prezimenom pojavila 1925. godine, Tokin se već od 1920. godine kontinuirano bavio ovim žanrom na zgražavanje tadašnje beogradske čaršije koja je film, kao uostalom i ostatak sveta u tom trenutku, smatrala vašarskom umetnošću. Štaviše, on 1924. godine osniva prvi klub filmofila na Balkanu, 1925. piše o klišeu hepi enda u 99 odsto holivudskih filmova, a 1928. trebalo je da u Narodnom pozorištu bude postavljena njegova drama o promeni pola! Iza Tokina je ostao i roman „Terazije“, prvo delo koje se bavilo tadašnjom urbanom beogradskom sredinom i, svakako najvažnije - Filmski leksikon iz pedesetih godina, objavljen godinu dana pred njegovu smrt, u kome postoji i odrednica o Leni Rifenštal o kojoj je ostatak sveta tada još ćutao.

Recenzent monografije, filmski novinar i kritičar Milan Vlajčić, ocenio je da je ova knjiga dosad neispisano poglavlje filmske kulture. On je podsetio da je Tokin prvi put pre ove monografije, kao značajan za ovdašnju kinematografiju, pomenut u specijalu Filmskih svezaka „Boško Tokin, pionir filma“, koje je tada uređivao naš najznačajniji filmski teoretičar Dušan Stojanović. Vlajčić je istakao i da je zajedno sa Ljubomirom Micićem, Tokin bio autor Manifesta zenitizma, jedinog autohtonog avangardnog pokreta kod nas. Takođe, kada je 1940. godine objavio Istoriju filmske umetnosti, takvih je knjiga bilo još samo nekoliko u Evropi toga vremena. „Ova knjiga veliki je omaž kulturnoj, filmskoj i stvaralačkoj ličnosti i svedoči da imamo mnogo veću kulturu nego što znamo i nego što se danas stvara“, istakao je Vlajčić. U knjizi se nalazi i stotinak fotografija, plakata, programa, te čuvenih Tokinovih kolaža.